Son Teknoloji Gündemi

Teknolojinin Güncel Gelişmeleri

Milli Uzay Programı’ndan tarihi hamle! Ay’a gönderilecek aracın ilk ateşlemesi başarıya ulaştı

Cumhuriyet'in 100'üncü yılında, Milli Uzay Programı kapsamında Ay'a gönderilecek insansız araçta kullanılması planlanan milli ve özgün hibrit roket motorunun ilk ateşlemesi yapıldı. Gerçekleştirilen testte söz konusu hibrit roket motoru ilk sınavını başarıyla geçti. Motorların tam performans gösterdiğini söyleyen Bakan Varank, "Hedefimiz 2023. Türk Bayrağı Ay ile buluşturulacak" ifadelerinde bulundu.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan‘ın 9 Şubat’ta duyuru ettiği Türkiye’nin ulusal feza Programı’nın en dikkat cazip hedeflerinden biri Ay misyonu olmuştu. İki ayaklı hedefe göre 2023’te insansız tek araç ile Ay’a kati iniş, 2028’de de yumuşak iniş gerçekleştirilecek.

BAKAN VARANK İNCELEMEYE GİTTİ

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank, bu hedefler doğrultusunda yürütülen çalışmaları yerinde görmek emeliyle ulusal ve orijinal hibrit roket motorları geliştiren Delta V’nin Şile’deki Roket Motoru Ateşleme Tesisi’ni ziyaret etti. Cumhurbaşkanlığı müdafaa Sanayii Başkanlığının iştiraki var olan Delta V’deki ziyaret tek toplantıyla başladı. Toplantıya endüstri ve Teknoloji bakanimiz Yardımcısı Mehmet Fatih Kacır, müdafaa Sanayii reis Yardımcısı ve Delta V yönetim heyeti Başkanı Faruk Yiğit, BAYKAR Teknik Müdürü Selçuk Bayraktar, TÜBİTAK Başkanı Hasan Mandal, ülkemiz feza Ajansı (TUA) Başkanı Serdar Hüseyin Yıldırım, TÜBİTAK feza Teknolojileri Enstitüsü Müdürü mutlu Gökten, TÜBİTAK SAGE Enstitüsü Müdürü Gürcan Okumuş ve Delta V genel Müdürü Arif Karabeyoğlu katıldı.

TESTLER BAŞARIYLA SONUÇLANDI

Toplantıda 2023’te Ay’a kati iniş yapması tasarilanan feza aracını geliştirme çalışmaları ele alınırken, hibrit roket motorlarının ateşleme sistemleri, çok basınçlı kompozit tanklar, vana ve regülatör sistemleri de ayrıntılı olarak masaya yatırıldı. Heyet, toplantının nihayetinde roket motorları testlerinin yönetildiği kumanda merkezine geçti. Alınan güvenlik tedbirlerinin derhal peşinden ateşleme amaciyla art sayım başlatıldı. bakanimiz Varank’ın komutuyla evvel olarak Delta V tarafından geliştirilen ve feza hududunu aşacak Hibrit Sonda Roketi’nin (SORS) itki sistemi dikey ateşleme testi yapıldı. İkinci ateşleme ise ulusal feza Programı’nın 2023 seneninde Ay’a kati iniş görevinde kullanılması tasarilanan hibrit roket motoru amaciyla yapıldı. Yapılan testler başarıyla sonuçlandı. İki motor da tasarilanan süre süresince meselesiz şekilde çalıştı.

“50 SANİYELİK BİR ATEŞLEME”

Bakan Varank ve beraberindeki heyet, ateşlemeler nihayetinde tekrar test sahasındaki sistemleri inceleyerek testin neticeleri ile alakalı bilgi aldı. Varank, dahada ardindan yaptığı izahta çok başarılı iki ateşleme yaptıklarını, hemide Sonda Roketi Sistemi’nin (SORS) ateşlemesi, ayni vakitte da Ay misyonunda kullanılması tasarilanan hibrit motorun evvel ateşlemesini gerçekleştirdiklerini belirtti. Testlerde 50 saniye benzeri hedeflenen süre bulunduğunu söyleyen Varank, “Bu 50 saniyelik ateşlemenin tamamını başarıyla bitirdi. Ay misyonunda kullanılabilecek motorun evvel denemeleri başarıyla yapıldı” diye konuştu.

“HEDEFİMİZ 2023”

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Türkiye’nin uzaydaki 10 senelik yollar haritasını açıklama ettiğini ve bu yollar haritasının en mühim bileşenlerinden birinin ‘Ay misyonu’ olduğunu kaydeden Varank, “Ay misyonunda hedefimiz 2023 seneninde Türkiye’nin kendisinin feza aracını Ay’a ulaştırabilmesi. Burada da Türkiye’deki bütün kabiliyetleri, bütün firmalarımızın kabiliyetlerini kullanmak istiyoruz. Delta V de özellikle yeryüzünde tertemiz tek teknoloji olarak onay edilen hibrit roket motorları çalışan, Cumhurbaşkanlığı müdafaa Sanayii Başkanlığına ait tek firmamız. Arif hocamız (Karabeyoğlu) bütün bu süreçleri yürütüyor” şeklinde konuştu.

“GELİŞTİRİLEN BU TEKNOLOJİLER ÇOK DEĞERLİ”

Varank, iki ateşlemeye şahitlik ettiklerini anlatarak, “Bir tanesi 635 milimetrelik sonda roketinin tek sonraki ay fırlatması yapılacak motorun ateşlemesi. aynı zamanda Ay misyonunda, Başka bir deyişle uzayda kullanmayı hedeflediğimiz dahada minik tek motorun da tekrar ateşlemesinin testlerini yapmış olduk. ülkemiz özellikle feza alanında kabiliyetlerini bütün dünyaya göstermek, aynı zamanda bu kabiliyetleri ticarileştirmek, bundan ahenk gösteren ücret yarar ele geçirmek istek eden tek ülke. Dolayısıyla bu alanda geliştirdiğiniz teknolojiler çok değerli” açıklamasında bulundu.

MAYIS ayi içinde SİNOP’TA ATEŞLENECEK

Sıvı oksijen oksitlemeli hibrit motor teknolojisinin çok önem verdikleri tertemiz tek teknoloji olduğunu aktaran Varank, ateşlemeleri başarıyla gerçekleştirdiklerini, bu süreçte heyecan ve mutluluk dolu olmak duyduklarını da ifade etti. Çok kıymetli gençlerin Türkiye’nin geleceğine yatırım uygulamak ve teknolojiyi geliştirmek amaciyla hatri sayilir büyüklükte tek çaba gösterdiklerini belirten bakanimiz Varank, “Sonda roket motorunun tek örneği, allahın izniyle Mayıs ayında Sinop’tan ateşlenecek. Önemli mesafeleri kat etmesini planlıyoruz” dedi.

“TÜRK BAYRAĞI AY İLE BULUŞACAK”

Varank, “2023’te biz Ay misyonu hedefimizin evvel ayağını başarabileceğimizi düşünüyoruz. Başka bir deyişle feza aracımızı allahın izniyle Ay ile buluşturacağız. Türk bayrağını Ay ile buluşturmuş olacağız. Bu manada motorun evvel ateşlemesini burada uygulamak bizim açımızdan mutluluk dolu olmak ve gurur verici” ifadelerini kullandı.

MOTORLAR TAM PERFORMANS GÖSTERDİ

Delta V genel Müdürü Arif Karabeyoğlu da her iki motorun da beklenen performansı tam manasıyla sağladığını vurgulayarak, “İstediğimiz ateşleme sürelerini elde ettik. İstediğimiz itki kuvvetlerini elde ettik. Tam muvaffakiyet olduğunu söyleyebiliriz. Ay motorunun testleri bundan ardindan hızlanarak ayni ritimde devam edecek. Belki evvel testlerinden tek tanesini yaptık. Ama belki yüzlerce test yapacağız. Güvenilirliği sağlayacağız. Sonda roketinin evvel testi değildi. dahada evvel Bir hayli test yaptık. Ama bu en uzunca yanan, maksimum performanslı testini gerçekleştirdik. Bundan ardindan ne olacak? Mayıs ayında her şey yolunda giderse allahın izniyle çok irtifalara sonda fırlatmaları yapacağız. Ay’a gidecek feza aracının roket motorunu test ettik. Adım adım Ay’a gidiyoruz” diye konuştu.

SON DERECE YENİLİKÇİ BİR TEKNOLOJİ

Delta V tarafından geliştirilen Sonda Roket Sistemi hibrit motoru dikey ateşleme testini geçerek uzaya ulaşabilecek seviyede toplaminda itki elde etti. Önümüzdeki aylarda fırlatma testleriyle ‘uçuş gösterimi’ yapılacağı öğrenildi. Türkiye’nin en hatri sayilir büyüklükte roket sistemlerinden biri var olan SORS’un aynı zamanda dünyanın teknoloji olarak en ileri hibrit roket motoruna sahip olduğu, sıvı oksitleyici ve katı yakıt içerdiği ve yenilikçi tek teknoloji olduğu aktarıldı.

Kaynak: İhlas havadis Ajansı